ตัวเครื่องปั่นเหวี่ยงให้กำลังและการควบคุม แต่โรเตอร์เป็นตัวกำหนดมุมหลอด ความจุ รัศมี ความเร็วสูงสุด และเส้นทางของอนุภาค การเลือกระหว่างโรเตอร์มุมคงที่กับโรเตอร์ถังแกว่งจึงมีผลต่อทั้งขั้นตอนและคุณภาพการแยก
ไม่มีแบบใดดีที่สุดสำหรับทุกงาน ต้องเลือกจากภาชนะ ตำแหน่งตะกอนหรือชั้นแยก ค่า RCF ปริมาณงาน และการจัดการหลังปั่น
คำตอบแบบสั้น
เลือกโรเตอร์มุมคงที่สำหรับการตกตะกอนรวดเร็ว งานไมโครทิวบ์ และโดยทั่วไปต้องการความเร็วสูง เลือกโรเตอร์ถังแกว่งเมื่ออยากให้หลอดอยู่แนวนอน ต้องการตะกอนก้นหลอด ชั้น density gradient ที่ชัดเจน ไมโครเพลต หรือภาชนะความจุสูง เปรียบเทียบค่า RCF และพิกัดของภาชนะตามโรเตอร์จริง ไม่ใช่ดู RPM สูงสุดของเครื่องเพียงอย่างเดียว
ข้อสำคัญ: ปฏิบัติตามคู่มือ ขีดจำกัดของโรเตอร์ พิกัดของหลอด SOP ของห้องปฏิบัติการ และข้อกำหนดด้านความปลอดภัยในพื้นที่เสมอ
โรเตอร์มุมคงที่ทำงานอย่างไร
หลอดคงอยู่ที่มุมเดิมระหว่างหมุน อนุภาคเคลื่อนออกไปชนผนังด้านนอกและรวมใกล้ก้นด้านนอก จึงได้ตะกอนเอียง
- เส้นทางตกตะกอนสั้น
- มักรองรับความเร็วสูง
- เหมาะกับไมโครทิวบ์และการเก็บตะกอนเร็ว
- ตะกอนอาจปาดตามผนังหากเบรกหรือหยิบจับแรง
โรเตอร์ถังแกว่งทำงานอย่างไร
ถังแขวนในแนวตั้งเมื่อหยุดและแกว่งออกเกือบแนวนอนเมื่อหมุน อนุภาคเคลื่อนตามความยาวหลอดและรวมที่ก้น ชั้น density gradient จึงเรียงเป็นแนวนอน
- ให้ตะกอนแบนหรือชั้นแนวนอน
- รองรับหลอดกรวย หลอดเลือด ขวด และไมโครเพลต
- มีความจุและตัวเลือกตัวยึดหลากหลาย
- ต้องตรวจเดือย ถัง และอะแดปเตอร์ให้เคลื่อนไหวอิสระ
เปรียบเทียบโรเตอร์
| หัวข้อ | มุมคงที่ | ถังแกว่ง |
|---|---|---|
| ตำแหน่งหลอด | เอียงคงที่ | แกว่งสู่แนวนอน |
| จุดเด่น | ตกตะกอนเร็วและความเร็วสูง | แยกเป็นชั้นและรองรับภาชนะหลากหลาย |
| ตำแหน่งตะกอน | ผนังล่างด้านนอก | ก้นหลอด |
| ภาชนะทั่วไป | ไมโครทิวบ์และหลอดเล็ก | หลอด ขวด เพลต |
| การดูแล | ช่องโรเตอร์และฝา | ถัง เดือย ตัวยึด อะแดปเตอร์ |
เลือกตามการใช้งาน
- DNA, RNA, โปรตีน และ cell pellet แบบเร็ว: มักใช้มุมคงที่
- หลอดเลือดและชุดตัวอย่างคลินิก: มักใช้ถังแกว่ง
- density gradient ที่ต้องการชั้นแนวนอน: ถังแกว่ง
- quick spin ของหยดในไมโครทิวบ์: มุมคงที่
- ไมโครเพลตหรือขวดความจุสูง: ชุดถังแกว่งที่เข้ากัน
ตรวจ RCF ความจุ และพิกัดหลอด
โรเตอร์ใหญ่ไม่ได้หมายความว่าจะให้ RCF สูงกว่าเสมอ เปรียบเทียบ RPM และ RCF สูงสุด รัศมี ความจุ อะแดปเตอร์ และชนิดภาชนะของโรเตอร์นั้น ชิ้นส่วนที่มีพิกัดต่ำที่สุดเป็นตัวกำหนดขีดจำกัด
ความเร่งและการเบรก
การเบรกเร็วช่วยประหยัดเวลาแต่อาจรบกวนตะกอนอ่อนหรือชั้น gradient งานถังแกว่งมักใช้การชะลอที่นุ่มนวล ส่วนตะกอนแข็งในโรเตอร์มุมคงที่อาจทนเบรกเร็วกว่า ต้องยืนยันค่ากับตัวอย่างจริง
เครื่องที่รองรับหลายโรเตอร์
LC-318N รองรับโรเตอร์มุมคงที่และโรเตอร์แนวนอนหลายแบบ พิกัดความเร็วต่างกันตั้งแต่ 4,000 RPM สำหรับชุดแนวนอนบางชนิดถึง 18,500 RPM สำหรับโรเตอร์ไมโครทิวบ์ 12 ตำแหน่ง จึงต้องเลือกชนิดโรเตอร์บนระบบและไม่เกินพิกัดเฉพาะ
คำถามที่พบบ่อย
แบบใดเหมาะกับการเก็บตะกอนเซลล์
มุมคงที่มักเหมาะกับการเก็บตะกอนเร็ว แต่ต้องดูชนิดเซลล์ ภาชนะ RCF และตำแหน่งตะกอน
แบบใดเหมาะกับ density gradient
ถังแกว่งมักเหมาะกว่าเพราะให้ชั้นแนวนอนและเส้นทางแยกยาว
ใช้โรเตอร์ใดก็ได้กับเครื่องหรือไม่
ไม่ได้ ต้องใช้เฉพาะโรเตอร์และอุปกรณ์ที่ผู้ผลิตอนุมัติสำหรับรุ่นนั้น
ทำไมโรเตอร์บางตัวมี RPM ต่ำกว่า
มวล รัศมี กลไกถัง และโครงสร้างกำหนดความเร็วที่ปลอดภัย
สรุป
เริ่มเลือกจากเป้าหมายการแยก: ภาชนะ ตำแหน่งตะกอนหรือชั้น ค่า RCF ความจุ และการจัดการ จากนั้นตรวจพิกัดเฉพาะโรเตอร์ เครื่องที่เหมาะไม่ใช่เพียงเครื่องที่ RPM สูงสุด แต่เป็นเครื่องที่มีโรเตอร์ตรงกับกระบวนการ
