ไมโครปิเปตทั่วไปส่วนใหญ่เป็น air-displacement ซึ่งเหมาะกับสารละลายคล้ายน้ำ แต่อากาศระหว่างลูกสูบกับของเหลวตอบสนองต่ออุณหภูมิ ความดันไอ ความหนาแน่น และความหนืด
Positive-displacement วางลูกสูบไว้ใน capillary หรือทิปเฉพาะ จึงลดผลจากช่องอากาศ แต่มีวัสดุสิ้นเปลืองและวิธีใช้งานต่างกัน
คำตอบแบบสั้น
ใช้ air-displacement สำหรับของเหลวคล้ายน้ำและงานทั่วไป ใช้ positive-displacement เมื่อตัวอย่างหนืด ระเหยง่าย หนาแน่น มีฟอง ร้อน/เย็น อันตราย หรือให้ผลไม่ดีกับ air cushion ต้องทำ validation เพราะกลไกเพียงอย่างเดียวไม่รับประกันผล
หลักการ Air-Displacement
ลูกสูบเปลี่ยนปริมาตรอากาศเหนือของเหลวในทิป อากาศอัดตัวได้ จึงไวต่อคุณสมบัติของของเหลวและสภาพแวดล้อม
หลักการ Positive-Displacement
ลูกสูบ disposable สัมผัสของเหลวใน capillary หรือทิปเฉพาะ ช่องอากาศน้อยลงและช่วยแยกตัวอย่างออกจากตัวเครื่อง
เปรียบเทียบโดยตรง
| ปัจจัย | Air displacement | Positive displacement |
|---|---|---|
| ของเหลว | คล้ายน้ำ | หนืด ระเหยง่าย หนาแน่น มีฟอง |
| วัสดุสิ้นเปลือง | ทิปมาตรฐาน | piston-capillary เฉพาะ |
| Air cushion | มี | น้อยหรือไม่มี |
| ต้นทุนทิป | มักต่ำกว่า | มักสูงกว่า |
| การแยกตัวเครื่อง | อาจใช้ filter tip | ลูกสูบ disposable เป็นแนวกั้น |
ตัวอย่างของเหลวที่ควรพิจารณา
- Glycerol และสารหนืด
- Alcohol และ solvent ระเหยง่าย
- สารละลายเข้มข้นหรือหนาแน่น
- ตัวอย่างมี detergent หรือฟอง
- ของเหลวร้อนหรือเย็นกว่าห้อง
- ตัวอย่างอันตรายหรือไวต่อการปนเปื้อน
Reverse Pipetting แทนได้หรือไม่
Reverse pipetting ช่วยของเหลวหนืดหรือมีฟองบางชนิดได้ แต่ไม่แทน positive displacement ทุกกรณี โดยเฉพาะเมื่อการระเหยหรืออุณหภูมิเป็นปัจจัยหลัก
เช็กลิสต์เลือก
- ระบุ viscosity, volatility, density และ temperature
- กำหนดปริมาตรและ error ที่ยอมรับ
- ประเมินต้นทุนทิปและมูลค่าตัวอย่าง
- ประเมิน aerosol และ contamination
- ทดสอบอย่างน้อย 10 ซ้ำในสภาพจริง
- บันทึกกลไกและเทคนิคใน SOP
ใช้กับ LifeGloria อย่างไร
ไมโครปิเปต LifeGloria เป็น air-displacement single-channel สำหรับงานของเหลวทั่วไป ของเหลวยากควรทดสอบ pre-wetting, reverse pipetting, ความเร็วที่ช้าลง หรือใช้ positive-displacement เฉพาะทาง
ข้อผิดพลาดทั่วไป
- คิดว่าของเหลวทุกชนิดเหมือนน้ำ
- ใช้ปิเปตใหญ่ใกล้ค่าต่ำสุด
- ไม่ pre-wet เมื่อวิธีต้องการ
- ใช้ทิปมาตรฐานกับตัวอย่างที่เกาะผิว
- เปลี่ยนเทคนิคโดยไม่แก้ SOP
คำถามที่พบบ่อย
Micropipette เป็น air displacement หรือไม่
ไมโครปิเปตลูกสูบทั่วไปส่วนใหญ่เป็น air displacement แต่มี positive-displacement ด้วย
อะไรเหมาะกับ glycerol
Positive displacement มักเหมาะกับ glycerol หนืดมาก ส่วน reverse pipetting อาจใช้ได้เมื่อผ่าน validation
อะไรเหมาะกับ ethanol
Positive displacement ช่วยของเหลวระเหยง่าย หากใช้ air displacement ต้องคุม pre-wetting ความเร็ว และเวลา
ทิป positive displacement ใช้ซ้ำได้หรือไม่
ทำตามผู้ผลิต โดยทั่วไป piston-capillary เป็น disposable และไม่ควรใช้ซ้ำหากไม่ได้ออกแบบไว้
สรุป
Air displacement เป็นมาตรฐานที่คุ้มค่าสำหรับสารละลายทั่วไป ส่วน positive displacement เป็นเครื่องมือแก้ปัญหาของเหลวยาก ให้เลือกจากพฤติกรรมของเหลวและข้อมูล validation
แหล่งข้อมูล LifeGloria ที่เกี่ยวข้อง
ต้องการความช่วยเหลือในการเลือกอุปกรณ์หรือไม่ ติดต่อ LifeGloria.
ข้อสำคัญ: ตรวจสอบสเปก พิกัดหลอดและโรเตอร์ ความเข้ากันได้ทางเคมี บริการในพื้นที่ และ SOP ของห้องปฏิบัติการก่อนซื้อหรือใช้งาน


