คำว่า pipette และ micropipette มักใช้แทนกัน แต่ในห้องปฏิบัติการมีเครื่องมือถ่ายของเหลวหลายชนิด ความแตกต่างที่ใช้งานจริงอยู่ที่ช่วงปริมาตร กลไก ระดับความแม่นยำ และลักษณะงาน
การเข้าใจคำเหล่านี้ช่วยให้เลือกเครื่องมือ ทิป และเทคนิคที่เหมาะ แทนการคาดหวังว่าอุปกรณ์ชนิดเดียวจะทำได้ทุกงาน
คำตอบแบบสั้น
Pipette เป็นคำรวมของเครื่องมือถ่ายหรือวัดของเหลว เช่น volumetric, serological, transfer และ piston pipette ส่วน micropipette เป็นไพเพตลูกสูบความแม่นยำสูงสำหรับงานระดับไมโครลิตร แม้บางรุ่นจะขยายถึงมิลลิลิตร ใช้ micropipette เมื่อต้องควบคุมปริมาตรน้อย และใช้ serological หรือ volumetric pipette สำหรับงานปริมาตรมากกว่า
Pipette คืออะไร
Pipette เป็นคำทั่วไปสำหรับเครื่องมือวัดหรือถ่ายของเหลว บางชนิดสอบเทียบสำหรับปริมาตรเดียว บางชนิดมีสเกล และบางชนิดใช้ลูกสูบกับทิปแบบใช้แล้วทิ้ง
- Volumetric pipette สำหรับปริมาตรคงที่
- Graduated pipette สำหรับหลายปริมาตร
- Serological pipette ใช้กับ pipette controller
- Transfer pipette สำหรับถ่ายของเหลวที่ไม่ต้องการค่าที่แม่นยำ
- Mechanical และ electronic piston pipette
Micropipette คืออะไร
Micropipette เป็นเครื่องมือลูกสูบสำหรับจัดการของเหลวปริมาตรน้อย ส่วนใหญ่ใช้หลัก air displacement และทิปพลาสติกแบบใช้แล้วทิ้ง อ่านเพิ่มเติมได้ใน คู่มือ Micropipette ฉบับสมบูรณ์
เปรียบเทียบ Pipette และ Micropipette
| ปัจจัย | Pipette โดยรวม | Micropipette |
|---|---|---|
| ปริมาตร | ตั้งแต่หยดจนถึงหลายสิบ mL ตามชนิด | ส่วนใหญ่ระดับ µL บางรุ่นถึง mL |
| กลไก | แก้ว พลาสติก ลูกยาง controller หรือลูกสูบ | ลูกสูบกลหรืออิเล็กทรอนิกส์ |
| การตั้งค่า | คงที่ มีสเกล หรือปรับได้ | คงที่หรือปรับผ่านหน้าจอ |
| วัสดุสิ้นเปลือง | อาจใช้ซ้ำหรือใช้แล้วทิ้ง | โดยทั่วไปใช้ทิปแบบใช้แล้วทิ้ง |
| เหมาะกับ | การถ่ายทั่วไปหรือปริมาตรมาก | การถ่ายปริมาตรน้อยอย่างแม่นยำ |
ประเภทที่พบบ่อย
Volumetric pipette
ออกแบบให้จ่ายปริมาตรที่สอบเทียบไว้หนึ่งค่า
Serological pipette
มีสเกลและใช้กับ controller เหมาะกับอาหารเลี้ยงเซลล์และงานระดับ mL
Transfer pipette
ใช้ย้ายของเหลวเมื่อไม่ต้องการค่าที่แน่นอน
Single-channel micropipette
ถ่ายตัวอย่างทีละหนึ่งช่อง ยืดหยุ่นกับงานทั่วไป
Multichannel micropipette
ถ่ายหลายหลุมพร้อมกัน เหมาะกับ plate และ ELISA
เลือกใช้กับ PCR, Cell Culture และงานทั่วไป
| งาน | เครื่องมือที่เหมาะ | เหตุผล |
|---|---|---|
| Master mix และ primer PCR | Micropipette | ควบคุมระดับ µL |
| โหลด 96-well plate | Multichannel micropipette | ลดงานซ้ำ |
| เติม medium 10-25 mL | Serological pipette | ถ่ายของเหลวปลอดเชื้อระดับ mL |
| เตรียมสารมาตรฐานปริมาตรคงที่ | Volumetric pipette | ค่าคงที่ที่สอบเทียบแล้ว |
| ย้ายน้ำล้างที่ปริมาตรไม่สำคัญ | Transfer pipette | สะดวกและต้นทุนต่ำ |
Accuracy, Precision และ Resolution
Accuracy คือความใกล้เป้าหมาย Precision คือความสม่ำเสมอของค่าซ้ำ และ Resolution คือค่าปรับหรือแสดงผลที่เล็กที่สุด แม้หน้าจอจะแสดงละเอียด แต่เทคนิค ความแน่นของทิป อุณหภูมิ และการบำรุงรักษายังมีผล
ควรเลือกช่วงที่เหมาะ ไม่ใช่ดูเพียงช่วงกว้างที่สุด
ทิปและการควบคุมการปนเปื้อน
Micropipette ต้องใช้ทิปที่ซีลแน่น ทิปกรอง ทิปปลอดเชื้อ และทิป low-retention แก้ปัญหาคนละแบบ
Serological pipette มักจำหน่ายแบบปลอดเชื้อแยกชิ้น ส่วนแบบแก้วใช้ซ้ำต้องมีขั้นตอนล้าง ลดการปนเปื้อน และตรวจสภาพ
วิธีเลือก
- ระบุปริมาตรต่ำสุดและสูงสุดที่ใช้ประจำ
- ตัดสินใจว่าต้องวัดแม่นยำหรือเพียงถ่ายของเหลว
- ประเมินความปลอดเชื้อและความเสี่ยง aerosol
- ดูจำนวนครั้งและความล้าของผู้ใช้
- ตรวจความพร้อมของวัสดุสิ้นเปลือง
- วางแผนสอบเทียบและบำรุงรักษา
ช่วง Micropipette ของ LifeGloria
Micropipette single-channel แบบปรับปริมาตรของ LifeGloria มี 9 ช่วงตั้งแต่ 0.1 µL ถึง 10 mL มีหน้าจอ 4 หลักและ volume lock และนึ่งฆ่าเชื้อได้ทั้งชิ้นตามคู่มือ เหมาะกับงานวัดอย่างแม่นยำ ไม่ได้ทดแทน serological หรือ volumetric pipette ทุกงาน
คำถามที่พบบ่อย
Micropipette กับ pipette เหมือนกันหรือไม่
Micropipette เป็นหนึ่งในประเภทของ pipette ส่วนคำว่า pipette ยังรวม serological, volumetric, graduated และ transfer pipette
Micropipette วัดเป็น mL ได้หรือไม่
บางรุ่นได้ ช่วง LifeGloria มีรุ่น 0.5-5 mL และ 1-10 mL
ชนิดใดแม่นยำกว่า
ขึ้นกับชนิดอุปกรณ์ ปริมาตร การสอบเทียบ และเทคนิค ต้องเลือกเครื่องมือที่ออกแบบมาสำหรับช่วงนั้น
ใช้ serological pipette กับสาร PCR ได้หรือไม่
โดยทั่วไปไม่เหมาะกับปริมาตรน้อยของ PCR ควรใช้ micropipette ที่มีช่วงเหมาะสม
สรุป
Micropipette เป็นเครื่องมือความแม่นยำในตระกูล pipette ที่กว้างกว่า ให้เลือกตามปริมาตร คุณภาพการวัด ความปลอดเชื้อ จำนวนงาน และคุณสมบัติของของเหลว เครื่องมือที่เหมาะกับงานจะให้ผลสม่ำเสมอกว่าการฝืนใช้อุปกรณ์เดียวทุกสถานการณ์
แหล่งข้อมูล LifeGloria ที่เกี่ยวข้อง
ต้องการความช่วยเหลือในการเลือกอุปกรณ์ห้องปฏิบัติการหรือไม่ ติดต่อ LifeGloria.
ข้อสำคัญ: ปฏิบัติตามคู่มือเครื่องมือ SOP ของห้องปฏิบัติการ พิกัดของหลอดและโรเตอร์ รวมถึงข้อกำหนดด้านความปลอดภัยในพื้นที่เสมอ
